{"id":3223,"date":"2020-08-22T17:11:04","date_gmt":"2020-08-22T15:11:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/?p=3223"},"modified":"2024-05-23T16:42:43","modified_gmt":"2024-05-23T14:42:43","slug":"application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/","title":{"rendered":"Application de l&#8217;int\u00e9gration par parties: somme infinie des inverses des carr\u00e9s"},"content":{"rendered":"\n<p>Certes, le titre est long et peu compr\u00e9hensible au premier abord, donc je vais clarifier l&#8217;objectif de cet article: proposer un exercice en Terminale montrant une application de l&#8217;int\u00e9gration par parties pour calculer \\(\\displaystyle\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2}\\).<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"612\" height=\"345\" src=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-integration-parties-1.png\" alt=\"application int\u00e9gration par parties\" class=\"wp-image-3225\" srcset=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-integration-parties-1.png 612w, https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-integration-parties-1-300x169.png 300w, https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-integration-parties-1-600x338.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 612px) 100vw, 612px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_83 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-white ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Au menu sur cette page...<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#Etape_1\" >\u00c9tape 1<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#Etape_2_application_de_lintegration_par_parties\" >\u00c9tape 2: application de l&#8217;int\u00e9gration par parties<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#Etape_3\" >\u00c9tape 3<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#Etape_4\" >\u00c9tape 4<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#Dautres_methodes_que_lapplication_de_lintegration_par_parties\" >D&#8217;autres m\u00e9thodes que l&#8217;application de l&#8217;int\u00e9gration par parties<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etape_1\"><\/span>\u00c9tape 1<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">Comme tout le monde le sait, les entiers naturels sont compos\u00e9s exclusivement de nombres pairs et impairs. On peut donc dire que l&#8217;ensemble des entiers naturels est l&#8217;union des ensembles:$$P = \\{2p,\\ p\\in\\mathbb{N}\\}$$et$$I=\\{2p+1,\\ p\\in\\mathbb{N}\\}.$$On peut alors \u00e9crire que pour tout entier naturel <em>M<\/em> = 2<em>m<\/em> pair (par exemple):$$\\sum_{n=1}^{M}\\frac{1}{n^2}=\\sum_{n=1}^{m}\\frac{1}{(2n)^2} + \\sum_{n=1}^{2m-1}\\frac{1}{(n-1)^2}$$que l&#8217;on peut aussi \u00e9crire:$$\\sum_{n=1}^{M}\\frac{1}{n^2}=\\frac{1}{4}\\sum_{n=1}^{m}\\frac{1}{n^2} + \\sum_{n=1}^{m-1}\\frac{1}{(2n-1)^2}.$$Si on fait tendre M vers l&#8217;infini dans cette \u00e9galit\u00e9, on a:$$\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2}=\\frac{1}{4}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2} + \\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{(2n-1)^2}.$$ Il y a deux fois la m\u00eame somme, que l&#8217;on va donc mettre du m\u00eame c\u00f4t\u00e9 du signe &#8220;=&#8221;:$$\\frac{3}{4}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2}= \\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{(2n-1)^2}.$$On peut ainsi conclure que:$$\\boxed{\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2}=\\frac{4}{3} \\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{(2n-1)^2}}.$$<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etape_2_application_de_lintegration_par_parties\"><\/span>\u00c9tape 2: application de l&#8217;int\u00e9gration par parties<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">Int\u00e9ressons-nous \u00e0 l&#8217;int\u00e9grale suivante:$$I_n=\\int_1^0 x^n\\ln(x)\\text{d}x.$$Il n&#8217;y a pas d&#8217;erreur dans l&#8217;ordre des bornes: la fonction \\(x \\mapsto x^n\\ln(x)\\) \u00e9tant n\u00e9gative sur [0;1], et souhaitant une int\u00e9grale positive, j&#8217;inverse l&#8217;ordre des bornes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">\u00c0 l&#8217;aide d&#8217;une int\u00e9gration par parties, je vais calculer \\(I_n\\) pour tout entier naturel <em>n<\/em>. Posons alors:$$\\begin{array}{l@{\\qquad}l}u'(x)=x^n &amp; u(x)=\\frac{x^{n+1}}{n+1}\\\\v(x)=\\ln(x) &amp; v'(x)=\\frac{1}{x}\\end{array}$$<\/p>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">On a alors:$$\\begin{align}I_n &amp; = \\int_1^0 u'(x)v(x)\\text{d}x\\\\ &amp; = \\big[u(x)v(x)\\big]^0_1 &#8211; \\int_1^0 u(x)v'(x)\\text{d}x\\\\ &amp; = \\left[ \\frac{x^{n+1}}{n+1}\\ln(x)\\right]_1^0 &#8211; \\int_1^0 \\frac{1}{x}\\times\\frac{x^{n+1}}{n+1}\\text{d}x \\\\ &amp; = 0-\\frac{1}{n+1} \\int_1^0 x^n\\text{d}x \\\\ &amp; = -\\frac{1}{n+1} \\times \\left[ \\frac{x^{n+1}}{n+1}\\right]_1^0 \\\\ &amp; =\\ \\frac{1}{(n+1)^2}.\\end{align}$$On a donc:$$\\boxed{\\int_1^0 x^n\\ln(x)\\text{d}x = \\frac{1}{(n+1)^2}}$$<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etape_3\"><\/span>\u00c9tape 3<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">Des deux \u00e9tapes que nous venons de voir, nous pouvons \u00e9crire:$$\\begin{align}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2} &amp; =\\frac{4}{3} \\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{(2n-1)^2}\\\\ &amp; = \\frac{4}{3}\\sum_{n=0}^{+\\infty}\\frac{1}{(2n+1)^2}\\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\sum_{n=0}^{+\\infty} \\int_1^0 x^{2n}\\ln(x) \\text{d}x \\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\ln(x) \\sum_{n=0}^{+\\infty} x^{2n} \\text{d}x\\end{align}$$<\/p>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">La somme qui appara\u00eet dans l&#8217;int\u00e9grale est une s\u00e9rie g\u00e9om\u00e9trique:$$\\sum_{n=0}^{p} x^{2n} = \\frac{1-x^{2p}}{1-x^2}.$$Or, pour \\(x\\in[0;1[\\), on a :$$\\lim\\limits_{n\\to+\\infty}\\sum_{n=0}^{p} x^{2n} = \\frac{1}{1-x^2}.$$En effet, \\(\\lim\\limits_{n\\to+\\infty}(x^{2n})=0\\) pour \\(0 \\leqslant x &lt; 1\\).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">On peut alors \u00e9crire abusivement (le cas o\u00f9 <em>x<\/em> = 1 est probl\u00e9matique en th\u00e9orie car la convergence de la s\u00e9rie g\u00e9om\u00e9trique n&#8217;est pas av\u00e9r\u00e9e, mais on en fait f\u00eet pour le moment):$$\\begin{align}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2} &amp; =\\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{\\ln(x)}{1-x^2} \\text{d}x\\end{align}.$$<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Etape_4\"><\/span>\u00c9tape 4<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"is-style-Paragraph-paragraph\">Comme vous pouvez vous le dire, cette derni\u00e8re int\u00e9grale n&#8217;est pas sympathique&#8230; On va donc la bidouiller! On va d&#8217;abord remarquer que:$$\\ln(x^2) = \\lim\\limits_{y\\to+\\infty}\\ln\\left(\\frac{1+x^2y^2}{1+y^2}\\right).$$Il suffit d&#8217;imaginer que <em>x<\/em> est une constante et que <em>y<\/em> est la variable; la fraction est alors une fonction rationnelle dont la limite en l&#8217;infini est le rapport des termes de plus haut degr\u00e9, donc \\(\\frac{x^2y^2}{y^2}\\), \u00e0 savoir <em>x<\/em>\u00b2.<\/p>\n\n\n\n<p>Ceci \u00e9tant dit, on peut alors \u00e9crire:$$\\begin{align}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2} &amp; =\\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\left(\\frac{1}{2}\\ln(x^2)-\\ln(1)\\right) \\text{d}x\\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\frac{1}{2}\\left[\\ln\\left(\\frac{1+x^2y^2}{1+y^2}\\right)\\right]_0^{+\\infty} \\text{d}x \\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\frac{1}{2}\\left[\\ln(1+x^2y^2)-\\ln(1+y^2)\\right]_0^{+\\infty} \\text{d}x \\\\ &amp; =  \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\frac{1}{2}\\int_0^{+\\infty}\\left(\\frac{2x^2y}{1+x^2y^2}-\\frac{2y}{1+y^2}\\right)\\text{d}y \\text{d}x \\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\int_0^{+\\infty}\\left(\\frac{x^2y}{1+x^2y^2}-\\frac{y}{1+y^2}\\right)\\text{d}y \\text{d}x\\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\int_0^{+\\infty}\\frac{x^2y(1+y^2) &#8211; y(1+x^2y^2)}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\ &amp; = \\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\int_0^{+\\infty}\\frac{x^2y+x^2y^3 &#8211; y-x^2y^3}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_1^0 \\frac{1}{1-x^2}\\times\\int_0^{+\\infty}\\frac{y(x^2 &#8211; 1)}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_1^0 \\int_0^{+\\infty}\\frac{-y}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_0^1 \\int_0^{+\\infty}\\frac{y}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_0^1\\frac{y}{1+y^2} \\left(\\int_0^{+\\infty}\\frac{1}{1+x^2y^2}\\text{d}x\\right) \\text{d}y\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_0^1 \\int_0^{+\\infty}\\frac{y}{(1+x^2y^2)(1+y^2)}\\text{d}y \\text{d}x\\\\&amp;=\\frac{4}{3} \\int_0^1\\frac{y}{1+y^2} \\left[\\frac{1}{y}\\arctan(xy)\\right]_0^1 \\text{d}y \\\\ &amp;= \\frac{4}{3} \\int_0^1\\frac{\\arctan(y)}{1+y^2}  \\text{d}y. \\end{align}$$<\/p>\n\n\n\n<p>En posant \\(u=\\arctan(y)\\), on a \\(\\text{d}u=\\frac{1}{1+y^2}\\text{d}y\\) et:$$\\begin{align}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2} &amp; =\\frac{4}{3}\\int_0^{\\frac{\\pi}{2}}u\\text{d}u\\\\&amp;=\\frac{4}{3}\\times\\left[\\frac{u^2}{2}\\right]_0^{\\frac{\\pi}{2}}\\\\&amp;=\\frac{4}{3}\\times\\frac{\\pi^2}{8}\\\\&amp; = \\frac{\\pi^2}{6}.\\end{align}$$<\/p>\n\n\n\n<p>Facile non ?<\/p>\n\n\n\n<p>Bon, je vous avoue que je ne suis pas \u00e0 l&#8217;origine de ces calculs. Tout ceci est expliqu\u00e9 dans la vid\u00e9o :<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"An interesting approach to the Basel problem!\" width=\"750\" height=\"422\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/-Yy_Jsw0djM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dautres_methodes_que_lapplication_de_lintegration_par_parties\"><\/span>D&#8217;autres m\u00e9thodes que l&#8217;application de l&#8217;int\u00e9gration par parties<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Il existe bien entendu d&#8217;autres m\u00e9thodes qui, \u00e0 mes yeux, sont plus simples pour calculer la somme des inverses des carr\u00e9s. <\/p>\n\n\n\n<p>La plus s\u00e9duisante (pour moi&#8230; mais chacun ses go\u00fbts) est d&#8217;utiliser les s\u00e9ries de Fourier, et le th\u00e9or\u00e8me de Parseval:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Soit <em>f<\/em> une fonction p\u00e9riodique de p\u00e9riode \\(T=\\frac{2\\pi}{\\omega}\\), born\u00e9e, telle que |<em>f<\/em>|\u00b2 soit int\u00e9grable. Alors,$$|a_0|^2+\\frac{1}{2}\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\left(|a_n|^2+|b_n|^2\\right)=\\frac{1}{T}\\int_0^T|f(x)|^2\\text{d}x,$$o\u00f9 \\(f(x)=\\displaystyle\\sum_{n=0}^{+\\infty}\\left(a_n\\cos(n\\omega x) + b_n\\sin(n\\omega x)\\right)\\) est le d\u00e9veloppement de <em>f<\/em>(<em>x<\/em>) en s\u00e9rie de Fourier.<\/p>\n<cite>Th\u00e9or\u00e8me de Parseval<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Si on consid\u00e8re la fonction <em>f<\/em>(<em>x<\/em>) = <em>x<\/em> sur l&#8217;intervalle ]-\u03c0 ; \u03c0[, on peut obtenir que son d\u00e9veloppement en s\u00e9rie de Fourier est:$$f(x)=\\sum_{n\\geqslant1}\\frac{2(-1)^{n+1}}{n}\\sin(nx).$$<\/p>\n\n\n\n<p>Le th\u00e9or\u00e8me de Parseval nous donne alors:$$\\frac{1}{2}\\sum_{n\\geqslant1}\\frac{4}{n^2}=\\frac{1}{2\\pi}\\int_{-\\pi}^{\\pi}|x|^2\\text{d}x=\\frac{\\pi^2}{3}$$et on en d\u00e9duit alors que:$$\\sum_{n\\geqslant1}\\frac{1}{n^2}=\\frac{\\pi^2}{6}.$$<\/p>\n\n\n\n<p>Sinon, si vous \u00eates au lyc\u00e9e et que vous avez besoin d&#8217;aide en maths, n&#8217;oubliez pas que <a href=\"https:\/\/courspasquet.fr\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">je peux vous aider par webcam<\/a> !<\/p>\n\n\n\n<p>Sinon, il y a toujours les livres d&#8217;<a href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/exercices-corriges-maths-terminale\/\">exercices corrig\u00e9s<\/a> de terminale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Certes, le titre est long et peu compr\u00e9hensible au premier abord, donc je vais clarifier l&#8217;objectif de cet article: proposer un exercice en Terminale montrant une application de l&#8217;int\u00e9gration par parties pour calculer \\(\\displaystyle\\sum_{n=1}^{+\\infty}\\frac{1}{n^2}\\).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3724,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,6],"tags":[104],"class_list":["post-3223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enseignement","category-mathematiques","tag-integrales"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Application de l&#039;int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\/n\u00b2 - Mathweb.fr<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Application de l&#039;int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\/n\u00b2 (besoin de l&#039;arc-tangente). Niveau Bac+1.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Application de l&#039;int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\/n\u00b2 - Mathweb.fr\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Application de l&#039;int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\/n\u00b2 (besoin de l&#039;arc-tangente). Niveau Bac+1.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mathweb.fr\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-08-22T15:11:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-23T14:42:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"740\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"198\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"St\u00e9phane Pasquet\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"St\u00e9phane Pasquet\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"St\u00e9phane Pasquet\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69\"},\"headline\":\"Application de l&#8217;int\u00e9gration par parties: somme infinie des inverses des carr\u00e9s\",\"datePublished\":\"2020-08-22T15:11:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-23T14:42:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/\"},\"wordCount\":1322,\"commentCount\":8,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/08\\\/application-ipp.jpg\",\"keywords\":[\"int\u00e9grales\"],\"articleSection\":[\"Enseignement\",\"Math\u00e9matiques\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/\",\"name\":\"Application de l'int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\\\/n\u00b2 - Mathweb.fr\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/08\\\/application-ipp.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-22T15:11:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-23T14:42:43+00:00\",\"description\":\"Application de l'int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\\\/n\u00b2 (besoin de l'arc-tangente). Niveau Bac+1.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/08\\\/application-ipp.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/08\\\/application-ipp.jpg\",\"width\":740,\"height\":198},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/2020\\\/08\\\/22\\\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Application de l&#8217;int\u00e9gration par parties: somme infinie des inverses des carr\u00e9s\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/\",\"name\":\"Mathweb.fr\",\"description\":\"Math\u00e9matiques, LaTeX et Python\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69\",\"name\":\"St\u00e9phane Pasquet\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/cropped-logo-mathweb.webp\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/cropped-logo-mathweb.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/cropped-logo-mathweb.webp\",\"width\":74,\"height\":77,\"caption\":\"St\u00e9phane Pasquet\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mathweb.fr\\\/euclide\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/cropped-logo-mathweb.webp\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Application de l'int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\/n\u00b2 - Mathweb.fr","description":"Application de l'int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\/n\u00b2 (besoin de l'arc-tangente). Niveau Bac+1.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Application de l'int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\/n\u00b2 - Mathweb.fr","og_description":"Application de l'int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\/n\u00b2 (besoin de l'arc-tangente). Niveau Bac+1.","og_url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/","og_site_name":"Mathweb.fr","article_published_time":"2020-08-22T15:11:04+00:00","article_modified_time":"2024-05-23T14:42:43+00:00","og_image":[{"width":740,"height":198,"url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"St\u00e9phane Pasquet","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"St\u00e9phane Pasquet","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/"},"author":{"name":"St\u00e9phane Pasquet","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#\/schema\/person\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69"},"headline":"Application de l&#8217;int\u00e9gration par parties: somme infinie des inverses des carr\u00e9s","datePublished":"2020-08-22T15:11:04+00:00","dateModified":"2024-05-23T14:42:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/"},"wordCount":1322,"commentCount":8,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#\/schema\/person\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg","keywords":["int\u00e9grales"],"articleSection":["Enseignement","Math\u00e9matiques"],"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/","url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/","name":"Application de l'int\u00e9gration par parties: somme infinie de 1\/n\u00b2 - Mathweb.fr","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg","datePublished":"2020-08-22T15:11:04+00:00","dateModified":"2024-05-23T14:42:43+00:00","description":"Application de l'int\u00e9gration par parties pour calculer la somme infinie des 1\/n\u00b2 (besoin de l'arc-tangente). Niveau Bac+1.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/application-ipp.jpg","width":740,"height":198},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/2020\/08\/22\/application-de-lintegration-par-parties-somme-infinie-des-inverses-des-carres\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Application de l&#8217;int\u00e9gration par parties: somme infinie des inverses des carr\u00e9s"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#website","url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/","name":"Mathweb.fr","description":"Math\u00e9matiques, LaTeX et Python","publisher":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#\/schema\/person\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/#\/schema\/person\/e4d3bb07968238378f0d5052a70dcd69","name":"St\u00e9phane Pasquet","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cropped-logo-mathweb.webp","url":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cropped-logo-mathweb.webp","contentUrl":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cropped-logo-mathweb.webp","width":74,"height":77,"caption":"St\u00e9phane Pasquet"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/cropped-logo-mathweb.webp"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3223\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mathweb.fr\/euclide\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}